Metody

Poznaj metody, które wykorzystujemy w terapii!

Koncepcja NDT - Bobath

Rehabilitacja metodą NDT-Bobath to terapeutyczna metoda stosowana w celu poprawy funkcji ruchowych u pacjentów z problemami neurologicznymi, a także u dzieci z zaburzeniami lub opóźnieniami w rozwoju sensomotorycznym. Metoda ta została stworzona przez lekarzy neurologów Berty i Karla Bobathów i skupia się na stymulacji układu nerwowego oraz poprawie integracji między różnymi układami sensorycznymi i ruchowymi organizmu.

Głównym celem rehabilitacji NDT-Bobath jest rozwijanie możliwości ruchowych pacjenta, osiąganie kolejnych kroków milowych w rozwoju i ułatwienie mu wykonywania codziennych aktywności. Niezmiernie istotna jest również jakość wykonywanych wzorców ruchowych, tak by rozwój postawy ciała był najkorzystniejszy z możliwych.

Zabiegi przeprowadzane w ramach tej metody opierają się na zrozumieniu specyficznych potrzeb i ograniczeń każdego pacjenta, a terapia jest indywidualnie dostosowywana do jego sytuacji.

Techniki

Rehabilitacje wg Koncepcji NDT-Bobath łączymy również z innymi metodami, tak by była ona maksymalnie skuteczna:

PNF (Proprioceptive Neuromuscular Facilitation) – technika wykorzystująca wzmożenie napięcia mięśniowego w celu ułatwienia wykonywania określonych ruchów.
Integrację sensoryczną – terapeuta wspiera pacjenta w nawiązywaniu odpowiednich reakcji na bodźce sensoryczne, co pomaga mu lepiej kontrolować ruchy.
Ćwiczenia równowagi i kontroli postawy – mające na celu poprawę stabilności i kontroli ciała podczas różnych aktywności.
Stymulację wzrokową i słuchową – wspierające lepsze postrzeganie i reagowanie na bodźce wzrokowe i dźwiękowe.
Terapią powięziową, manualną oraz terapią tkanek miękkich.

Rehabilitacja NDT-Bobath jest szczególnie skuteczna u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak:

pourazowe uszkodzenia mózgu,
udary,
choroby nerwowo – mięśniowe
porażenie mózgowe.

U dzieci z zaburzeniami rozwoju sensomotorycznego, które mogą wynikać z różnych czynników, ta metoda pomaga w kształtowaniu podstawowych umiejętności ruchowych, które są istotne dla ich funkcjonowania w codziennym życiu.

Rehabilitacja NDT-Bobath wymaga zaangażowania zarówno pacjenta, jak i terapeuty. Regularne sesje terapeutyczne, w połączeniu z domowymi ćwiczeniami, mogą przynieść pozytywne efekty w poprawie funkcji ruchowych, napięcia mięśniowego i ogólnej jakości życia pacjenta. Warto podkreślić, że każdy przypadek jest inny, więc podejście terapeutyczne musi być dostosowane do indywidualnych potrzeb i możliwości pacjenta.

Metoda PNF

Metoda PNF (Proprioceptive Neuromuscular Facilitation) to zaawansowana technika fizjoterapeutyczna, która skupia się na poprawie funkcji ruchowych poprzez wykorzystanie specyficznych wzorców ruchowych i napięć mięśniowych. Jej główne założenie opiera się na stymulacji receptorów proprioceptywnych, odpowiedzialnych za informowanie nas o położeniu ciała w przestrzeni.

Podczas leczenia PNF wykorzystywane są różne techniki, takie jak ruchy diagonale i spiralne, kontrakcje izometryczne oraz ruchy antagonizujące, aby wzmocnić połączenia nerwowe i poprawić kontrolę mięśni. Terapia ma na celu zwiększenie siły, elastyczności i zakresu ruchu mięśni, co przyczynia się do poprawy koordynacji i równowagi.

Główne cele fizjoterapeuty w leczeniu PNF to:

Poprawa siły i elastyczności mięśni.
Zwiększenie zakresu ruchu w stawach.
Poprawa koordynacji i równowagi.
Ułatwienie wykonywania codziennych czynności.
Wspomaganie rehabilitacji po urazach i operacjach.
Redukcja bólu i napięcia mięśniowego.
Udoskonalenie wzorców ruchowych.

Kinesiology Taping

Kinesiology Taping to metoda terapeutyczna polegająca na naklejaniu specjalnych plastrów na ciało pacjenta w określony sposób w celu wspomagania wielu czynności życiowych dziecka. Ta technika wykorzystuje elastyczne plastry, które pozostają na skórze pacjenta przez wiele dni, zapewniając działanie terapeutyczne przez całą dobę.

Jest szczególnie popularna w sporcie, rehabilitacji oraz w terapii dzieci z różnymi zaburzeniami ruchu.

Warto podkreślić, że Kinesiology Taping wymaga odpowiedniej wiedzy i umiejętności, aby precyzyjnie nakleić plastry w odpowiednich miejscach, zapewniając optymalny efekt terapeutyczny. Dlatego zazwyczaj zabieg ten jest przeprowadzany przez specjalistę z doświadczeniem w tej technice.

Główne zalety tej metody to:

Długotrwały efekt: Plastry utrzymują się na skórze dziecka przez kilka dni, co pozwala na ciągłe działanie terapeutyczne nawet po zakończeniu zabiegu.
Natychmiastowy efekt: Po naklejeniu plastra można zauważyć natychmiastową poprawę stanu pacjenta, a efekt terapeutyczny utrzymuje się nawet po usunięciu plastra.
Akceptowalność przez dzieci: Kinesiology Taping jest dobrze akceptowany przez małych pacjentów, ponieważ jest bezbolesny i nieinwazyjny.

Integracja sensoryczna

Terapia integracji sensorycznej jest indywidualnie dostosowywanym procesem, który może obejmować różne ćwiczenia, aktywności i strategie terapeutyczne.

Celem terapii jest poprawa zdolności do odbierania, przetwarzania i odpowiedniego reagowania na bodźce sensoryczne, co przyczynia się do poprawy funkcjonowania dziecka w różnych obszarach życia. Terapia prowadzona jest przez wykwalifikowanego terapeutę specjalizującego się w integracji sensorycznej.

Integracja sensoryczna to terapia, która pomaga dziecku wykorzystywać sygnały odbierane z narządów zmysłów (wzroku, słuchu, dotyku, równowagi) w celowym działaniu. Kiedy dziecko ma deficyty w zakresie odbierania lub przetwarzania bodźców sensorycznych, może przejawiać różnorodne trudności w codziennym funkcjonowaniu.

Problemy z integracją sensoryczną mogą wpływać na różne aspekty życia dziecka, w tym:

Nadreaktywność / Podreaktywność: w rekacji bodźce z otoczenia
Samodzielność: Dziecko może mieć trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak jedzenie, ubieranie się czy mycie.
Problemy grafomotoryczne: Zaburzenia integracji sensorycznej mogą wpływać na umiejętności pisania i rysowania, co może prowadzić do nieczytelnych pism.
Orientacja w przestrzeni: Osoba z problemami integracji sensorycznej może mieć trudności z rozpoznawaniem i rozumieniem położenia przedmiotów w przestrzeni.
Koordynacja wzrokowo-ruchowa: Zaburzenia integracji sensorycznej mogą wpłynąć na zdolność jednostki do skoordynowania ruchów z informacjami odbieranymi wzrokowo.
Obustronna koordynacja: Problemy z integracją sensoryczną mogą wpływać na koordynację ruchową obu stron ciała.
Trudności w uczeniu się: Dzieci z deficytami w zakresie integracji sensorycznej mogą mieć trudności w przetwarzaniu informacji i uczeniu się w tradycyjny sposób.
Kontakty z rówieśnikami: Osoby z zaburzeniami integracji sensorycznej mogą mieć trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji z rówieśnikami.
Rozwój mowy: Problemy z integracją sensoryczną mogą wpływać na rozwój mowy, wymowę i komunikację werbalną.
Problemy z koncentracją uwagi: Zaburzenia integracji sensorycznej mogą wpływać na zdolność skupienia uwagi na zadaniach.
Problemy z rozszerzaniem diety, wybiórczością pokarmową.

Terapia tkanek miękkich

Terapia tkanek miękkich to metoda fizjoterapeutyczna wykorzystująca techniki manualne, które skupiają się głównie na oddziaływaniu na powięź oraz inne tkanki w ciele dziecka. Poprzez manualne manipulacje, fizjoterapeuta wpływa na różnorodne struktury, takie jak mięśnie, ścięgna, więzadła, torebki stawowe, nerwy, naczynia krwionośne, skórę, tkankę podskórną i tłuszczową.

Cel terapii

Celem terapii tkanek miękkich jest m.in. normalizacja napięcia w konkretnych partiach ciała dziecka oraz przywrócenie odpowiedniej ruchomości w obrębie układu ruchu. Terapia ta znajduje zastosowanie w wielu przypadkach, takich jak rozluźnienie okolic obręczy barkowej czy przywracanie ruchomości tkanek wokół blizn pooperacyjnych.

Dzięki różnorodnym technikom manualnym, terapeuta rozluźnia napięte mięśnie, poprawia elastyczność tkanek i redukuje napięcie w powięzi. To przyczynia się do zwiększenia zakresu ruchu, zmniejszenia bólu oraz poprawy funkcji ruchowych u pacjenta.

Terapia tkanek miękkich często współwystępuje z innymi metodami fizjoterapeutycznymi, w celu osiągnięcia kompleksowego efektu leczniczego.

Metoda Prechtl'a

Metoda Prechtl’a to zabieg diagnostyczny pozwalający na wczesne rozpoznanie uszkodzeń układu nerwowego u niemowląt. Metoda ta polega na ocenie jakości spontanicznych globalnych ruchów dziecka, a może być stosowana od urodzenia do końca piątego miesiąca życia malucha.

Procedura jest bezbolesna, bezstresowa i całkowicie nieinwazyjna dla dziecka, co sprawia, że jest dobrze tolerowana. Badanie opiera się na rejestracji ruchów dziecka za pomocą nagrania video, które wykonują fizjoterapeuci lub rodzice. Następnie nagrany film jest analizowany przez terapeutę, który ocenia, czy zarejestrowane ruchy są prawidłowe dla danego wieku dziecka.

Metoda Prechtl’a ma kluczowe znaczenie w diagnozowaniu wczesnych uszkodzeń neurologicznych, takich jak np. mózgowe porażenie dziecięce.

Dzięki tej ocenie, fizjoterapeuta może skuteczniej przygotować plan usprawniania dla niemowlęcia, dostosowując go do indywidualnych potrzeb i deficytów ruchowych. Wczesne wykrycie problemów pozwala na podjęcie odpowiednich działań terapeutycznych, które mogą znacząco wpłynąć na rozwój dziecka i poprawę jego funkcji motorycznych.

Assisting Hand Assessment

Assisting Hand Assessment (AHA), czyli Skala Oceny Ręki Pomocniczej, to metoda diagnostyczna stworzona w celu pomiaru i opisania efektywności użytkowania porażonej kończyny górnej u dzieci z niepełnosprawnością po jednej stronie ciała. Skala AHA jest przeznaczona dla dzieci w wieku od 18 miesięcy do 12 lat, które mają postać hemiplegii (porażenia po jednej stronie ciała) lub uszkodzenie splotu ramiennego w okresie okołoporodowym.

Ocena w skali AHA opiera się na obserwacji manipulacji przedmiotami za pomocą porażonej ręki. W trakcie zabawy, wykorzystując odpowiednio dobraną serię zabawek, badany manipuluje przedmiotami wymagającymi aktywności oburęcznej. Sesja trwa zwykle około 15 minut i jest nagrywana kamerą wideo w celu dokładnej analizy.

Dzięki standaryzowanemu podejściu, skala AHA umożliwia obiektywną i powtarzalną ocenę umiejętności manualnych u dzieci w różnym wieku. To narzędzie pomaga zrozumieć zdolności i ograniczenia pacjentów oraz pozwala dostosować indywidualne plany terapeutyczne, które pomogą poprawić funkcję ręki i codzienną aktywność u dzieci z jednostronną niepełnosprawnością.

Metoda FITS

Metoda FITS (Funkcjonalna Indywidualna Terapia Skolioz) została opracowana z myślą o diagnostyce i leczeniu dzieci z diagnozą: skoliozy, wady postawy oraz choroby Scheuermanna. Metoda ta jest przeznaczona dla dzieci powyżej 4 roku życia i składa się z trzech głównych etapów

Etapy:

Badanie i uświadomienie pacjenta: W pierwszym etapie terapeuta przeprowadza badanie pacjenta i stara się uświadomić mu problem oraz potrzebę terapii. Ważne jest, aby traktować pacjenta jako partnera, nie tylko jako podmiot do leczenia.
Przygotowanie do korekcji: W drugim etapie terapeuta koncentruje się na treningu kontroli sensomotorycznej oraz eliminacji barier mięśniowo-powięziowych, które mogą ograniczać ruch korekcyjny.
Trójpłaszczyznowa korekcja: Trzeci etap to kluczowy element metody FITS, gdzie terapeuta pracuje nad budowaniem i stabilizacją korekcyjnych wzorców ruchowych w trzech płaszczyznach biokinematycznych – w otwartych i zamkniętych łańcuchach biokinematycznych, w różnych pozycjach funkcjonalnych.

Kluczowe aspekty metody FITS:

Uświadomienie dziecka: Ważny aspekt psychologiczny, gdzie dziecko traktowane jest jako partner w terapii, co pomaga w lepszym zaangażowaniu i efektywności leczenia.

Badanie zdolności ruchu korekcyjnego: Terapeuta dokładnie analizuje zdolności ruchowe pacjenta, zarówno czynne, jak i biernego, aby zrozumieć zakres problemu.

Usuwanie barier mięśniowo-powięziowych: Eliminacja ograniczeń ruchu, które mogą wpływać na korekcję wad postawy.

Budowanie i stabilizacja nowych wzorców ruchowych: Celem jest wprowadzenie i umocnienie korekcyjnych wzorców ruchowych, które pomogą poprawić postawę i funkcję ruchową pacjenta.

Korekcja łuku pierwotnego: Dodawanie kompensacji czynnościowej w celu skorygowania pierwotnego łuku skoliozy.

Metoda FITS jest oparta na spersonalizowanym podejściu do pacjenta i dąży do kompleksowej poprawy postawy i funkcji ruchowej u dzieci z wadami postawy oraz skoliozą.